Oudste torentje van Nederland in Leusden

Contact

Adres:
Vlooswijkseweg 2
3832 RG Leusden
Plan je route

Dit Rijksmonument, gelegen aan de Vlooswijkseweg 2 te Leusden is, naar men zegt, het oudste torentje van Nederland. Vanuit hier, waar ooit Villa Lisiduna zou hebben gestaan, is de ontwikkeling van Leusden begonnen.

Vanaf 697 heeft op deze plaats een kerk gestaan, eerst in hout, later in steen. In 1580 werd de kerk geplunderd door de beeldenstormers. De kerk raakte in verval. Restaureren was onmogelijk. In 1826 werd besloten de kerk te slopen, waarbij de toren werd gespaard. De toren, met luidklok uit 1672, werd eigendom van de burgergemeente. Diverse materialen afkomstig van de kerk, zijn hergebruikt bij de bouw van de Dorpskerk aan de Arnhemseweg.

De Romaans-Gothische toren is in twee delen gebouwd; de onderbouw stamt uit de 13e eeuw, het bovenste gedeelte is in de 14e eeuw toegevoegd. Boven op het tentdak staat op een kruis en bol, een vergulde weerhaan.

Revieuw Hetty Heijne Leusden Nu 29 augustus 2018

De toren van Oud Leusden aan de Vlooswijkseweg is een Rijksmonument. Het is waarschijnlijk het oudste torentje van Nederland. Hier begint tevens de geschreven geschiedenis van Leusden. Omdat geschiedenis niet echt ons vakgebied is gaan we in gesprek met Ronald Polak van de Historische Kring Leusden die ons alles over de toren kan vertellen.Polak neemt ons terug naar het jaar 777: "In dat jaar stond Karel de Grote aan het begin van de geschreven geschiedenis van Leusden toen hij de villa Lisiduna, een kleine nederzetting met grond, boerderijen en een kerk aan de bisschop van Utrecht schonk", vertelt Polak. "Vanuit deze villa heeft zich de huidige gemeente Leusden ontwikkeld. De kerk die eerst gebouwd was van hout werd rond 1230 in steen gebouwd, maar de stenen toren is misschien wel ouder.

De kerk is lang de enige kerk geweest in de verre omgeving. Na 1200 komt er een kerk in Amersfoort bij en verplaatst het leven zich van Leusden naar Amersfoort, waardoor de nederzetting en de kerk minder belangrijk werd. In de tijd van de Reformatie rond 1580 wordt het een protestantse kerk. De kerk werd steeds minder gebruikt en door armoede en de Beeldenstorm raakte de kerk in de loop der eeuwen in verval. Zo erg dat restauratie niet meer mogelijk was en in het jaar 1826 werd besloten de kerk te slopen. De toren bleef echter staan. De stenen, afkomstig van de kerk, werden hergebruikt om de Dorpskerk aan de Arnhemseweg te bouwen".

Als Quirine en ik de toren bezoeken, zien we dat door de grafstenen en het padenpatroon de vorm van de kerk nog zichtbaar is. We kunnen de toren niet in, want deze is alleen toegankelijk tijdens speciale openstellingen. Mocht deze mogelijkheid zich voordoen dan kun je via een stenen en houten trap de toren beklimmen en van het uitzicht genieten.
 

Reviews